Ετήσια Έκθεση της Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. για την Ποιότητα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης έτους 2019: «Μελέτη της Αξιολόγησης των Μαθητών στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Τα Ψηφιακά Αποθετήρια και η Αξιοποίησή τους στην Εκπαίδευση».
Η Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. στο πλαίσιο της Ετήσιας Έκθεσής της για την ποιότητα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση για το έτος 2019 διεξήγαγε έρευνα που αφορούσε τις επιδόσεις των μαθητών που φοιτούσαν σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2015-2018.
Στην έρευνα, αποτυπώνεται, αρχικά, το θεσμικό πλαίσιο της αξιολόγησης και της αριθμητικής αποτύπωσης της βαθμολογίας των μαθητών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα. Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση η αξιολόγηση στηρίζεται σε κριτήρια που αφορούν την καθημερινή συμμετοχή του μαθητή στη διαδικασία μάθησης, τα αποτελέσματα των ελέγχων και των εργασιών του, καθώς και άλλες σχολικές δραστηριότητες. Η αξιολόγηση, επομένως, δεν περιορίζεται μόνο στην απομνημόνευση γνώσεων, αλλά περιλαμβάνει ποικιλία κριτηρίων που καθορίζουν την πρόοδο και την προαγωγή του μαθητή. Η αξιολόγηση στο Γυμνάσιο διατηρεί την ίδια φιλοσοφία με το Δημοτικό, δηλαδή σκοπεύει στην παρακολούθηση της προόδου των μαθητών και την εκτίμηση της προσωπικότητάς τους. Υψηλό βάρος δίνεται στη συνεχιζόμενη παιδαγωγική διαδικασία που επιδιώκει τη συνεχή βελτίωση της διδασκαλίας. Συνολικά, το θεσμικό πλαίσιο της αξιολόγησης έχει στόχο την υποστήριξη ενός περιβάλλοντος μάθησης που προάγει τόσο τη γνώση όσο και την προσωπική ανάπτυξη των μαθητών.
Στη συνέχεια, μελετήθηκε διεξοδικά η βαθμολογία των μαθητών όπως αυτή έχει καταχωρηθεί στο πληροφοριακό σύστημα Myschool στο σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας. Η μελέτη προσεγγίζει και τις παραμέτρους που επηρεάζουν τις μαθητικές επιδόσεις, αναγνωρίζοντας τη σημασία των κοινωνικών, εκπαιδευτικών και προσωπικών στοιχείων. Αν και οι κοινωνικές παράμετροι είναι καθοριστικές, η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως σε εκπαιδευτικές πτυχές, όπως οι συγκλίσεις και αποκλίσεις σε διαφορετικές βαθμίδες και μαθήματα, η επίδραση του φύλου στις μαθητικές επιδόσεις, η σχέση των απουσιών με τη βαθμολογία και οι μεταβάσεις από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο και από το Γυμνάσιο στο Λύκειο. Σημαντική είναι και η αναφορά στο φύλο ως παράγοντα που επηρεάζει τις σχολικές επιδόσεις και τις επιλογές των μαθητών μεταξύ Γενικού και Επαγγελματικού Λυκείου. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι στην εκπαίδευση υπάρχουν στερεότυπα σχετικά με τη σχέση των φύλων με τα διδασκόμενα μαθήματα, καθώς και ποικιλία ερευνητικών ευρημάτων, με κάποιες έρευνες να επιβεβαιώνουν την “υπεροχή” μαθητών και μαθητριών σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα. Συνολικά, η έκθεση αναδεικνύει την αναγκαιότητα της ενίσχυσης και των δύο πόλων της αξιολόγησης για την προώθηση των σκοπών των προγραμμάτων σπουδών και την βελτίωση των μαθησιακών επιδόσεων των μαθητών. Μέσα από τη μελέτη των βαθμολογιών η Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. προβαίνει σε διαπιστώσεις, επισημάνσεις και προτάσεις αναφορικά με τα κριτήρια, τις διαδικασίες, τις αντιλήψεις και τις πρακτικές αξιολόγησης των μαθητών. Η μελέτη αποσκοπεί στο να ευαισθητοποιήσει την εκπαιδευτική πολιτική, το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς έναντι των αυξημένων πιθανοτήτων μεγάλα ποσοστά μαθητών να μην κατακτήσουν τη σχολική γλώσσα, με αποτέλεσμα να δυσκολευτούν ή και να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους και να παραμείνουν ως ενήλικοι λειτουργικά αναλφάβητοι.
Παράλληλα, στην Ετήσια Έκθεση παρουσιάζονται στοιχεία από την επισκεψιμότητα στα ψηφιακά αποθετηρία εκπαιδευτικού περιεχομένου του “Φωτόδεντρου” καθώς και στον ιστότοπο “Διαδραστικά Σχολικά Βιβλία”. Η Έκθεση καταγράφει σημαντική χρήση και αλληλεπίδραση με προαναφερόμενες πλατφόρμες όπως το ‘Φωτόδεντρο’, που φιλοξενεί μαθησιακά αντικείμενα, υλικό χρηστών και εκπαιδευτικά βίντεο. Αυτά τα αποθετήρια παρουσιάζουν σταθερή αύξηση στην επισκεψιμότητα και τη χρήση από το 2015 έως το 2018, αντανακλώντας την αυξανόμενη ενσωμάτωση ψηφιακών πόρων στη διδασκαλία και τη μάθηση. Η έκθεση παρέχει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία για τις δραστηριότητες των επισκεπτών και τον χρόνο που αφιερώνουν στα ψηφιακά αποθετήρια. Σημαντικό είναι ότι έχει σημειωθεί σταθερή άνοδος στην πρόσβαση και τη χρήση από εκπαιδευτικούς, οι οποίοι αξιοποιούν αυτούς τους πόρους για τον σχεδιασμό μαθημάτων και διαδραστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Εξετάζοντας τη γεωγραφική κατανομή των χρηστών των αποθετηρίων, η έκθεση αναγνωρίζει ότι η πλειονότητα των επισκεπτών προέρχεται από την Ελλάδα, συγκεκριμένα από περιοχές όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη. Επίσης, τα δεδομένα δείχνουν αξιόλογο διεθνές ενδιαφέρον, με επισκέπτες από την Κύπρο, τις ΗΠΑ και τον Καναδά να έχουν επίσης πρόσβαση στις πλατφόρμες.
Σημαντική συζήτηση στην έκθεση αφορά την αποτελεσματική ενσωμάτωση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση. Τονίζεται πώς η παιδαγωγικά στοχευμένη χρήση των ΤΠΕ μπορεί να μετασχηματίσει τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας, να ενισχύσει την αφοσίωση των μαθητών και να υποστηρίξει ποικίλες μαθησιακές διαδρομές. Η έκθεση αναφέρει συνεργασίες με ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα και επιστημονικές ενώσεις για τη διεξαγωγή εκτεταμένων ερευνών και την παροχή εμπειρικών δεδομένων για την καλύτερη χρήση των ΤΠΕ στις τάξεις. Η έκθεση καταλήγει με στρατηγικές συστάσεις για τη συνεχή υποστήριξη και ανάπτυξη των ψηφιακών αποθετηρίων, τη βελτίωση των προγραμμάτων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών για τη χρήση των ΤΠΕ, και την ενίσχυση των πολιτικών πλαισίων για τη υποστήριξη των τεχνολογικά καθοδηγούμενων βελτιώσεων στην εκπαίδευση. Τονίζεται η ανάγκη για συνεχή αξιολόγηση της επίδρασης των ΤΠΕ και προσαρμογή των στρατηγικών στις αναδυόμενες εκπαιδευτικές ανάγκες.
Η Ετήσια Έκθεση υποβλήθηκε αρμοδίως με το υπ’ αριθμ. Πρωτ. Φ.6_174/3-09-2019 διαβιβαστικό έγγραφο, στον Πρόεδρο της Βουλής και στον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Για να δείτε την Ετήσια Έκθεση της Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε. 2020, παρακαλώ “πατήστε εδώ”.